Onkomarkerlər

Alfa-fetoprotein (AFP) dölün qaraciyəri və sarılıq kisəsi tərəfindən sintez olunan qlikoproteindir. AFP-nin strukturu, funksiyası və onkomarker kimi klinik əhəmiyyəti haqqında ətraflı məlumat.

Prostata xas antigen (PSA – Prostate Specific Antigen) prostat vəzinin epitel hüceyrələri tərəfindən sintez olunur.PSA-nın artma səbəbləri və analizin əhəmiyyəti haqqında ətraflı oxuyun

PSA-sərbəst (Free PSA) testi prostat vəzinin vəziyyətini qiymətləndirmək üçün istifadə olunan laborator analizdir. Prostat xərçəngi və xoşxassəli hiperplaziyanın differensial diaqnostikasında mühüm rol oynayır. Serumda sərbəst PSA səviyyəsinin təyini erkən diaqnoza kömək edir.

CA 15-3 süd vəzi xərçəngində istifadə olunan əsas onkomarkerdir. Xüsusilə xəstəliyin monitorinqi, metastaz və residivlərin aşkarlanması üçün təyin edilir. Erkən skrininq üçün deyil, daha çox irəliləmiş mərhələlərin izlənməsində əhəmiyyətlidir.

CA 19-9 mədəaltı vəzi xərçənginin əsas onkomarkerlərindən biridir. Həzm sistemi şişlərinin diaqnostikası, xəstəliyin gedişatının izlənməsi, metastaz və residivlərin aşkarlanmasında istifadə olunur. Spesifik olmayan marker olduğu üçün skrininq testi kimi tövsiyə edilmir.

CA-125 (MUC16) yumurtalıq xərçənginin əsas onkomarkerlərindən biridir. Endometrium və digər seroz toxumaların epitel hüceyrələrində sintez olunur. Xüsusilə xəstəliyin monitorinqi, residiv və metastazların aşkarlanmasında istifadə edilir, lakin skrininq testi kimi məhdud dəyərə malikdir.

CEA (karsinoembrional antigen) embrional dövrdə sintez olunan və yetkinlərdə çox aşağı səviyyədə olan onkomarkerdir. Kolorektal və digər bədxassəli şişlərin monitorinqi, metastaz və residivlərin aşkarlanmasında istifadə olunur. Skrininq testi kimi tövsiyə edilmir.

CA 72-4 mədə xərçənginin əsas onkomarkerlərindən biridir. Yumurtalıq, kolorektal və digər bədxassəli şişlərin diaqnostika və monitorinqində istifadə olunur. Xəstəliyin mərhələsi, residiv və müalicə effektivliyinin qiymətləndirilməsində mühüm klinik əhəmiyyətə malikdir.

Pepsinogen I (PGI) haqqında ətraflı məlumat: funksiyası, H. pylori ilə əlaqəsi, atrofik qastrit və mədə xərçəngi riskinin erkən diaqnostikasında rolu.

Pepsinogen II (PGII) haqqında ətraflı məlumat: funksiyası, H. pylori ilə əlaqəsi, qastrit və mədə-bağırsaq xəstəliklərinin diaqnostikasında rolu.

Neyron-spesifik enolaza (NSE) haqqında ətraflı məlumat: strukturu, funksiyası, artma səbəbləri və klinik əhəmiyyəti. Ağciyər xərçəngi və neyroendokrin şişlərdə NSE analizi.

Beta-2 mikroqlobulin (B2M) MHC I ilə əlaqəli kiçik zülaldır və böyrək funksiyası, hematoloji xərçənglər (mieloma, limfoma) və amiloidozun qiymətləndirilməsində istifadə olunur. Klinik əhəmiyyəti haqqında ətraflı məlumat.

CYFRA 21-1 haqqında ətraflı məlumat: sitokeratin 19 fraqmenti, onkomarker kimi rolu, ağciyər və digər xərçənglərdə diaqnostik və proqnostik əhəmiyyəti.

HE4 (Human Epididymis Protein 4) testi yumurtalıq xərçəngi və digər ginekoloji vəziyyətlərin erkən diaqnozu üçün etibarlı biomarkerdir.

SCC onkomarker yastı hüceyrəli karsinomaların (uşaqlıq boynu, ağciyər, dəri və baş-boyun xərçəngləri) diaqnostika və monitorinqində istifadə olunan biomarkerdir. Klinik əhəmiyyəti, risk və interpretasiya qaydaları haqqında ətraflı məlumat.

S-100 zülalı testi melanoma və digər bəzi bədxassəli şişlərin monitorinqi, eləcə də nevroloji, kardioloji və autoimmun xəstəliklərin qiymətləndirilməsində istifadə olunan biomarkerdir. Analizin göstərişləri və klinik əhəmiyyəti haqqında ətraflı məlumat əldə edin.

ROMA indeksi yumurtalıq xərçəngi riskini qiymətləndirmək üçün CA 125 və HE4 onkomarkerlərinin kombinasiyasına əsaslanan riyazi modeldir. Premenopauza və postmenopauza qadınlarda malignlik riskinin erkən differensial diaqnostikasında istifadə olunur.